W latach 80. i na pocz\u0105tku lat 90. tysi\u0105ce m\u0142odych ludzi podr\u00f3\u017cowa\u0142o w ka\u017cdy weekend do Walencji, aby wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w jednym z najbardziej zaskakuj\u0105cych zjawisk kulturowych w najnowszej historii Hiszpanii.<\/p>\n
Drogi pe\u0142ne samochod\u00f3w, kluby otwarte przez niesko\u0144czenie d\u0142ugie godziny, DJ-e odkrywaj\u0105cy muzyk\u0119 zupe\u0142nie nieznan\u0105 wi\u0119kszo\u015bci hiszpa\u0144skiej publiczno\u015bci, ekscentryczne ubrania, designerskie ulotki (flyery), kasetowe nagrania z imprezowych set\u00f3w i pokolenie, kt\u00f3re pragn\u0119\u0142o eksperymentowa\u0107 z nowymi formami zabawy i wolno\u015bci.<\/p>\n
Tak narodzi\u0142o si\u0119 to, co p\u00f3\u017aniej zyska\u0142o miano la Ruta del Bakalao<\/b> (dos\u0142ownie: Szlak Dorsza<\/i>).<\/p>\n
Dla jednych by\u0142 to jeden z najbardziej kreatywnych i innowacyjnych ruch\u00f3w muzycznych, jakie kiedykolwiek istnia\u0142y w Hiszpanii. Dla innych \u2013 epoka naznaczona narkotykami, wypadkami drogowymi i ekscesami. Rzeczywisto\u015b\u0107 jest jednak o wiele bardziej skomplikowana. La Ruta del Bakalao by\u0142a fenomenem muzycznym, kulturowym i spo\u0142ecznym, kt\u00f3ry ewoluowa\u0142 przez ponad dekad\u0119, ostatecznie wywieraj\u0105c g\u0142\u0119boki wp\u0142yw na muzyk\u0119 elektroniczn\u0105, kultur\u0119 m\u0142odzie\u017cow\u0105 oraz spos\u00f3b postrzegania nocnego \u017cycia w Hiszpanii.<\/p>\n
Ruta<\/i> narodzi\u0142a si\u0119 w Walencji i jej okolicach pod koniec lat 70. i na pocz\u0105tku lat 80. Hiszpania dopiero co wysz\u0142a z dyktatury genera\u0142a Franco i przechodzi\u0142a ogromn\u0105 transformacj\u0119 polityczn\u0105, kulturow\u0105 oraz spo\u0142eczn\u0105.<\/p>\n
Nowe pokolenie pragn\u0119\u0142o podr\u00f3\u017cowa\u0107, s\u0142ucha\u0107 innej muzyki, ubiera\u0107 si\u0119 inaczej i cieszy\u0107 wolno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra przez dziesi\u0119ciolecia by\u0142a mocno ograniczana. Podczas gdy Madryt prze\u017cywa\u0142 swoj\u0105 s\u0142ynn\u0105 rewolucj\u0119 artystyczn\u0105 o nazwie Movida Madrile\u00f1a<\/i>, Walencja rozwija\u0142a w\u0142asn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. Tutaj jednak centrum przemian nie sta\u0142y si\u0119 zespo\u0142y rockowe, bary czy galerie sztuki.<\/p>\n
By\u0142y nim kluby. Lokale po\u0142o\u017cone g\u0142\u00f3wnie przy trasie do El Saler i w innych rejonach blisko Walencji zacz\u0119\u0142y oferowa\u0107 co\u015b zupe\u0142nie nowego.<\/p>\n
Niekt\u00f3re z tamtejszych miejsc sta\u0142y si\u0119 prawdziwymi \u015bwi\u0105tyniami dla kilku pokole\u0144 klubowicz\u00f3w.<\/p>\n
Barraca:<\/b> Za\u0142o\u017cona na d\u0142ugo przed powstaniem Ruty, Barraca sta\u0142a si\u0119 jednym z g\u0142\u00f3wnych o\u015brodk\u00f3w innowacji muzycznych na scenie walenckiej. Carlos Sim\u00f3, jeden z jej najbardziej znanych DJ-\u00f3w, by\u0142 kluczow\u0105 postaci\u0105 w rozwoju nowego sposobu prowadzenia imprez. W Barrace mo\u017cna by\u0142o us\u0142ysze\u0107 utwory i zespo\u0142y, kt\u00f3re prawie nigdy nie pojawia\u0142y si\u0119 w komercyjnych hiszpa\u0144skich rozg\u0142o\u015bniach radiowych.<\/p>\n<\/li>\n Chocolate:<\/b> Podczas gdy Barraca reprezentowa\u0142a bardziej otwarte i eklektyczne podej\u015bcie, Chocolate wypracowa\u0142a mroczniejsz\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. Post-punk, rock gotycki, muzyka industrialna i d\u017awi\u0119ki eksperymentalne by\u0142y sta\u0142ym elementem tamtejszych nocy. Estetyka, wystr\u00f3j i specyficzny klimat tego miejsca uczyni\u0142y z niego jedn\u0105 z najwi\u0119kszych ikon Ruty.<\/p>\n<\/li>\n Spook Factory:<\/b> Kolejne wielkie muzyczne laboratorium sceny walenckiej. Jeden z jej najwa\u017cniejszych rezydent\u00f3w, Fran Lenaers, uwa\u017cany jest za posta\u0107 kluczow\u0105 dla zrozumienia ewolucji muzyki tanecznej w Hiszpanii. Jego innowacyjne techniki miksowania i selekcja utwor\u00f3w wp\u0142yn\u0119\u0142y na ca\u0142e pokolenie DJ-\u00f3w.<\/p>\n<\/li>\n Espiral:<\/b> Zlokalizowana w miejscowo\u015bci L’Alc\u00fadia, Espiral sta\u0142a si\u0119 jednym z najpopularniejszych i najbardziej masowych klub\u00f3w tamtej epoki. W latach swojego najwi\u0119kszego sukcesu przyci\u0105ga\u0142a rzesze m\u0142odych ludzi z najr\u00f3\u017cniejszych region\u00f3w kraju.<\/p>\n<\/li>\n Puzzle:<\/b> Puzzle reprezentowa\u0142y bardziej eleganckie, \u015bwietliste i melodyjne oblicze walenckiej sceny. S\u0142ynny taras i wielogodzinne imprezy sta\u0142y si\u0119 nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 do\u015bwiadcze\u0144 tysi\u0119cy klubowicz\u00f3w.<\/p>\n<\/li>\n ACTV:<\/b> Po\u0142o\u017cona tu\u017c przy pla\u017cy Malvarrosa, ACTV sta\u0142a si\u0119 symbolem ostatniego etapu Ruty. S\u0142yn\u0119\u0142a zw\u0142aszcza ze swoich godzin otwarcia \u2013 imprezy tam zaczyna\u0142y si\u0119 wtedy, gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 innych klub\u00f3w ju\u017c si\u0119 zamyka\u0142a.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n Dzi\u0119ki zr\u00f3\u017cnicowanym godzinom otwarcia lokali m\u0142odzi ludzie mogli przemieszcza\u0107 si\u0119 z jednego klubu do drugiego, kontynuuj\u0105c zabaw\u0119 przez niezwykle d\u0142ugi czas. Tak narodzi\u0142a si\u0119 koncepcja Ruty<\/b> (szlaku\/trasy).<\/p>\n Jednym z najwi\u0119kszych b\u0142\u0119d\u00f3w przy opisywaniu historii Ruty del Bakalao jest przekonanie, \u017ce powsta\u0142a ona wok\u00f3\u0142 jednego gatunku muzyki elektronicznej. Tak nie by\u0142o.<\/p>\n W pierwszych latach walenccy DJ-e poszukiwali importowanych p\u0142yt z Londynu, Berlina, Belgii, W\u0142och i innych zak\u0105tk\u00f3w Europy. W klubach mo\u017cna by\u0142o us\u0142ysze\u0107 skrajnie r\u00f3\u017cne style:<\/p>\n New wave<\/p>\n<\/li>\n Post-punk<\/p>\n<\/li>\n Synth-pop<\/p>\n<\/li>\n Electronic Body Music (EBM)<\/p>\n<\/li>\n Muzyka industrialna<\/p>\n<\/li>\n Rock gotycki<\/p>\n<\/li>\n New beat<\/p>\n<\/li>\n Acid house<\/p>\n<\/li>\n Techno<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n Zespo\u0142y takie jak Depeche Mode, The Cure, Front 242, Nitzer Ebb czy New Order wsp\u00f3\u0142istnia\u0142y w setach z europejskimi produkcjami elektronicznymi, kt\u00f3re dla hiszpa\u0144skiej publiczno\u015bci by\u0142y praktycznie nieznane. DJ-e byli prawdziwymi muzycznymi poszukiwaczami. Nie istnia\u0142y wtedy Spotify, YouTube ani media spo\u0142eczno\u015bciowe. Znalezienie wyj\u0105tkowego utworu mog\u0142o wymaga\u0107 podr\u00f3\u017cy za granic\u0119, kupowania p\u0142yt z importu lub dobrych kontakt\u00f3w ze specjalistycznymi sklepami muzycznymi.<\/p>\n Posiadanie dobrej muzyki by\u0142o wtedy prawdziwym skarbem.<\/p>\n Dok\u0142adne pochodzenie tego terminu ma kilka wersji. Jedna z najbardziej znanych wi\u0105\u017ce jego powstanie ze sklepami muzycznymi i \u015brodowiskiem Walencji lat 80. S\u0142owo bacalao<\/b> (dorsz) zacz\u0119\u0142o by\u0107 u\u017cywane jako potoczne okre\u015blenie nowej, \u015bwietnej i unikalnej muzyki.<\/p>\n Gdy pojawia\u0142y si\u0119 nowe p\u0142yty z importu, DJ-e pytali sprzedawc\u00f3w:<\/p>\n \u201e\u00bfQu\u00e9 hay de bacalao fresco?\u201d<\/b> (Co tam s\u0142ycha\u0107 ze \u015bwie\u017cym dorszem?)<\/p>\n<\/blockquote>\n By\u0142 to spos\u00f3b na zapytanie o najciekawsze muzyczne nowo\u015bci. Z czasem s\u0142owo to wesz\u0142o do j\u0119zyka DJ-\u00f3w, klubowicz\u00f3w i ludzi nocnego \u017cycia. Liter\u0119 \u201eC\u201d zast\u0105piono p\u00f3\u017aniej liter\u0105 \u201eK\u201d \u2013 zapis ten idealnie pasowa\u0142 do buntowniczej estetyki kultury undergroundowej.<\/p>\n Jednak w najbardziej kreatywnych latach ruchu wielu uczestnik\u00f3w wcale nie u\u017cywa\u0142o tej nazwy. R\u00f3wnie popularne by\u0142o okre\u015blenie Ruta Destroy<\/b>, opisuj\u0105ce objazdowy charakter imprezowania i ekstremalny spos\u00f3b sp\u0119dzania tamtych weekend\u00f3w. Wyra\u017cenie Ruta del Bakalao<\/i> spopularyzowa\u0142o si\u0119 na dobre dopiero na pocz\u0105tku lat 90., kiedy to zjawiskiem masowo zainteresowa\u0142y si\u0119 media.<\/p>\n Zanim DJ-e stali si\u0119 mi\u0119dzynarodowymi gwiazdami zdolnymi zape\u0142nia\u0107 stadiony, walencka scena ju\u017c uczyni\u0142a z DJ-a kluczow\u0105 posta\u0107 nocy. W\u015br\u00f3d najwa\u017cniejszych nazwisk wymieni\u0107 nale\u017cy takie postacie jak Carlos Sim\u00f3, Fran Lenaers, Jos\u00e9 Conca, Toni Vidal, Kike Ja\u00e9n czy Juan Santamar\u00eda<\/b>.<\/p>\n Ka\u017cdy klub wypracowywa\u0142 w\u0142asn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 muzyczn\u0105. M\u0142odzi ludzie bez trudu rozpoznawali styl danej sali po selekcji granej przez jej rezydent\u00f3w. Jednak \u017cadna posta\u0107 z tamtych czas\u00f3w nie zdoby\u0142a tak gigantycznej popularno\u015bci jak Chimo Bayo.<\/p>\n Chimo Bayo to prawdopodobnie najbardziej rozpoznawalna na \u015bwiecie posta\u0107 kojarzona z Rut\u0105 del Bakalao. DJ, producent, wokalista i showman, wykreowa\u0142 ca\u0142kowicie unikalny wizerunek: ekscentryczne ubrania, \u015bwiec\u0105ce okulary, energiczne ruchy i okrzyki, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 hymnami ca\u0142ego pokolenia.<\/p>\n W 1991 roku wyda\u0142 singiel As\u00ed me gusta a m\u00ed<\/b>. Utw\u00f3r zawiera\u0142 frazy, kt\u00f3re na sta\u0142e wesz\u0142y do hiszpa\u0144skiej popkultury:<\/p>\n \u201e\u00a1Esta s\u00ed, esta no!\u201d<\/b> (Ta tak, ta nie!) \u201e\u00a1Hu-ha!\u201d<\/b><\/p>\n<\/blockquote>\n Sukces by\u0142 gigantyczny. Utw\u00f3r sprzeda\u0142 si\u0119 w ponad milionie egzemplarzy, podbi\u0142 listy przeboj\u00f3w w wielu krajach i uczyni\u0142 z Chimo Bayo mi\u0119dzynarodow\u0105 gwiazd\u0119. Jego popularno\u015b\u0107 dotar\u0142a nawet do Japonii, gdzie wyst\u0119powa\u0142 przed dziesi\u0105tkami tysi\u0119cy ludzi. Chimo Bayo sta\u0142 si\u0119 twarz\u0105 kultury, kt\u00f3ra rozwija\u0142a si\u0119 od ponad dekady. Paradoksalnie, jego ogromny sukces zbieg\u0142 si\u0119 w czasie z momentem, w kt\u00f3rym Ruta zacz\u0119\u0142a si\u0119 nieodwracalnie zmienia\u0107.<\/p>\n W latach 80. Ruta by\u0142a g\u0142\u00f3wnie alternatywn\u0105 scen\u0105 muzyczn\u0105. Na pocz\u0105tku lat 90. wszystko jednak uleg\u0142o zmianie. S\u0142awa walenckich klub\u00f3w rozprzestrzeni\u0142a si\u0119 na ca\u0142\u0105 Hiszpani\u0119. W ka\u017cdy weekend zje\u017cd\u017ca\u0142y tu autokary i samochody pe\u0142ne ludzi z Madrytu, Katalonii, Murcji, Aragonii czy Kastylii-La Manchy.<\/p>\n Tysi\u0105ce m\u0142odych ludzi przemieszcza\u0142o si\u0119 po drogach w okolicach Walencji. Kluby zwi\u0119kszy\u0142y swoj\u0105 pojemno\u015b\u0107, godziny imprez jeszcze bardziej si\u0119 wyd\u0142u\u017cy\u0142y, a muzyka ewoluowa\u0142a w stron\u0119 szybszych i mocniejszych brzmie\u0144. Ponadto coraz wyra\u017aniejsza stawa\u0142a si\u0119 obecno\u015b\u0107 narkotyk\u00f3w i handlu nimi.<\/p>\n Ruta sta\u0142a si\u0119 zjawiskiem masowym.<\/p>\n M\u00f3wienie o Rucie del Bakalao bez wspomnienia o narkotykach by\u0142oby przedstawieniem niepe\u0142nego obrazu tej historii. Konsumpcja marihuany, kokainy, amfetaminy oraz narkotyk\u00f3w syntetycznych, takich jak ekstazy, by\u0142a obecna na r\u00f3\u017cnych etapach tego fenomenu.<\/p>\n Cz\u0119\u015b\u0107 m\u0142odych ludzi potrafi\u0142a nie spa\u0107 przez ekstremalnie d\u0142ugi czas, \u0142\u0105cz\u0105c wizyty w kolejnych klubach od pi\u0105tku do niedzieli, a nawet poniedzia\u0142ku. Za\u017cywanie substancji pozwala\u0142o na sztuczne podtrzymanie wydolno\u015bci fizycznej, ale nios\u0142o za sob\u0105 r\u00f3wnie\u017c tragiczne konsekwencje: uzale\u017cnienia, zatrucia, powa\u017cne problemy zdrowotne i osobiste dramaty sta\u0142y si\u0119 mroczn\u0105 stron\u0105 Ruty.<\/p>\n Co wi\u0119cej, wok\u00f3\u0142 klub\u00f3w rozwin\u0105\u0142 si\u0119 pr\u0119\u017cny, nielegalny rynek handlu substancjami. To w\u0142a\u015bnie on najbardziej przyczyni\u0142 si\u0119 do pogorszenia atmosfery i wizerunku ca\u0142ego ruchu w oczach opinii publicznej.<\/p>\n To po\u0142\u0105czenie by\u0142o niezwykle niebezpieczne: tysi\u0105ce m\u0142odych ludzi, nieustanna jazda samochodami od klubu do klubu, brak snu, alkohol, narkotyki oraz drogi o znacznie gorszych zabezpieczeniach ni\u017c obecne. Wypadki drogowe sta\u0142y si\u0119 najbardziej dramatycznym aspektem Ruty del Bakalao.<\/p>\n Wielu m\u0142odych ludzi straci\u0142o \u017cycie na walenckich drogach po wielu godzinach bez snu lub pod wp\u0142ywem r\u00f3\u017cnych substancji. Rodziny zaczy\u0142y patrze\u0107 na to zjawisko z ogromnym niepokojem, a spraw\u0105 zainteresowa\u0142y si\u0119 nawet w\u0142adze pa\u0144stwowe. Obraz samochod\u00f3w p\u0119dz\u0105cych z zawrotn\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 mi\u0119dzy klubami na sta\u0142e zapisa\u0142 si\u0119 w spo\u0142ecznej percepcji Ruty.<\/p>\n W 1993 roku reporta\u017c telewizyjny Hasta que el cuerpo aguante<\/b> (P\u00f3ki cia\u0142o wydoli<\/i>) pokaza\u0142 milionom widz\u00f3w, jak m\u0142odzie\u017c bawi si\u0119 w walenckich klubach przez ca\u0142y weekend. Kamery zarejestrowa\u0142y za\u017cywanie narkotyk\u00f3w, skrajnie wycie\u0144czonych ludzi, niebezpieczn\u0105 jazd\u0119 i nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 imprezy. Reakcja spo\u0142eczna by\u0142a natychmiastowa.<\/p>\n Dla wielu hiszpa\u0144skich rodzin by\u0142 to pierwszy raz, kiedy w og\u00f3le dowiedzieli si\u0119 o istnieniu tego zjawiska. Od tego momentu Ruta zacz\u0119\u0142a regularnie pojawia\u0107 si\u0119 w mediach, kojarzona wy\u0142\u0105cznie z trzema poj\u0119ciami: narkotykami, wypadkami i brakiem kontroli.<\/b><\/p>\n Nacisk policji gwa\u0142townie wzr\u00f3s\u0142, kontrole drogowe sta\u0142y si\u0119 codzienno\u015bci\u0105, a w\u0142adze zacz\u0119\u0142y mocniej regulowa\u0107 godziny otwarcia i dzia\u0142alno\u015b\u0107 klub\u00f3w. Spo\u0142ecze\u0144stwo hiszpa\u0144skie bezpowrotnie zmieni\u0142o swoje nastawienie.<\/p>\n W po\u0142owie lat 90. Ruta zacz\u0119\u0142a znika\u0107. Nie by\u0142o jednej konkretnej przyczyny. By\u0142 to rezultat na\u0142o\u017cenia si\u0119 na siebie wielu czynnik\u00f3w:<\/p>\n Masowo\u015b\u0107 i komercjalizacja zjawiska.<\/p>\n<\/li>\n Utrata pierwotnej kreatywno\u015bci muzycznej.<\/p>\n<\/li>\n Wzrost spo\u017cycia i handlu narkotykami.<\/p>\n<\/li>\n Wypadki drogowe i ofiary \u015bmiertelne.<\/p>\n<\/li>\n Naciski ze strony policji i w\u0142adz.<\/p>\n<\/li>\n Ostrzejsza regulacja godzin otwarcia klub\u00f3w.<\/p>\n<\/li>\n Sprzeciw spo\u0142eczny i z\u0142y PR w mediach.<\/p>\n<\/li>\n Zmiana nawyk\u00f3w sp\u0119dzania wolnego czasu przez m\u0142odzie\u017c.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n Scena undergroundowa, kt\u00f3ra zrodzi\u0142a si\u0119 z mi\u0142o\u015bci do muzyki, ostatecznie przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w komercyjny przemys\u0142, kt\u00f3ry sam doprowadzi\u0142 do swojego ko\u0144ca.<\/p>\n Ruta stworzy\u0142a w\u0142asn\u0105, \u0142atwo rozpoznawaln\u0105 estetyk\u0119:<\/p>\n Samochody z pot\u0119\u017cnymi systemami nag\u0142o\u015bnienia.<\/p>\n<\/li>\n Okulary przeciws\u0142oneczne noszone nawet w nocy.<\/p>\n<\/li>\n Szerokie spodnie i sportowe buty (idealne do wielogodzinnego ta\u0144ca).<\/p>\n<\/li>\n Ubrania z logotypami legendarnych klub\u00f3w.<\/p>\n<\/li>\n Kasety magnetofonowe z nagraniami set\u00f3w DJ-skich.<\/p>\n<\/li>\n Ulotki (flyery) zapowiadaj\u0105ce imprezy i wydarzenia.<\/p>\n<\/li>\n Charakterystyczne konstrukcje kabin DJ-skich.<\/p>\n<\/li>\n Klubowe parkingi jako miejsca spotka\u0144 towarzyskich.<\/p>\n<\/li>\n I oczywi\u015bcie nazwy oraz logotypy takich klub\u00f3w jak Barraca, Chocolate, Spook, Puzzle czy ACTV.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n Wiele z tych ulotek, plakat\u00f3w, bilet\u00f3w, kaset i p\u0142yt ma dzi\u015b status kultowych obiekt\u00f3w kolekcjonerskich.<\/p>\n U podstaw tego ruchu le\u017ca\u0142a muzyka i pasja do odkrywania nowych brzmie\u0144.<\/p>\n<\/li>\n Niekt\u00f3rzy DJ-e latali za granic\u0119 tylko po to, by kupi\u0107 p\u0142yty, kt\u00f3rych nie da\u0142o si\u0119 jeszcze dosta\u0107 w Hiszpanii.<\/p>\n<\/li>\n S\u0142owo \u201ebakalao\u201d zacz\u0119\u0142o by\u0107 u\u017cywane jako okre\u015blenie nowej, \u015bwietnej i unikalnej muzyki z importu.<\/p>\n<\/li>\n Wielu pierwotnych uczestnik\u00f3w woli u\u017cywa\u0107 nazwy Ruta Destroy<\/b> lub po prostu \u201ela Ruta\u201d<\/b>.<\/p>\n<\/li>\n Kluby mia\u0142y r\u00f3\u017cne godziny otwarcia, co umo\u017cliwia\u0142o p\u0142ynne przemieszczanie si\u0119 z jednej imprezy na drug\u0105.<\/p>\n<\/li>\n Niekt\u00f3re imprezowe weekendy mog\u0142y trwa\u0107 nieprzerwanie ponad 48 godzin.<\/p>\n<\/li>\n Walencja by\u0142a jednym z g\u0142\u00f3wnych o\u015brodk\u00f3w wprowadzaj\u0105cych nowe trendy muzyki europejskiej do Hiszpanii.<\/p>\n<\/li>\n Kasety magnetofonowe z nagraniami imprez kr\u0105\u017cy\u0142y po ca\u0142ym kraju, pozwalaj\u0105c pozna\u0107 muzyk\u0119 z najwa\u017cniejszych klub\u00f3w.<\/p>\n<\/li>\n Chimo Bayo odni\u00f3s\u0142 mi\u0119dzynarodowy sukces i wyst\u0119powa\u0142 przed dziesi\u0105tkami tysi\u0119cy ludzi w Japonii.<\/p>\n<\/li>\n Projekty graficzne ulotek, logo i plakat\u00f3w z tamtych lat s\u0105 dzi\u015b przedmiotem bada\u0144, wystaw i presti\u017cowych kolekcji artystycznych.<\/p>\n<\/li>\n Tysi\u0105ce m\u0142odych ludzi z regionu Murcji bra\u0142o aktywny udzia\u0142 w Rucie ze wzgl\u0119du na blisko\u015b\u0107 geograficzn\u0105 z Walencj\u0105.<\/p>\n<\/li>\n Dziesi\u0119ciolecia po jej upadku filmy dokumentalne, ksi\u0105\u017cki, wystawy i seriale telewizyjne na nowo przywracaj\u0105 pami\u0119\u0107 o tym zjawisku, doceniaj\u0105c jego wk\u0142ad w kultur\u0119.<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n W Instituto Hisp\u00e1nico de Murcia<\/b> wierzymy, \u017ce nauka j\u0119zyka to znacznie wi\u0119cej ni\u017c tylko przyswajanie gramatyki i s\u0142ownictwa. Nasi studenci odkrywaj\u0105 histori\u0119, spo\u0142ecze\u0144stwo, muzyk\u0119, tradycje i zwyczaje Hiszpanii, do\u015bwiadczaj\u0105c prawdziwej immersji j\u0119zykowej w Murcji.<\/p>\n Poznanie takich zjawisk jak Ruta del Bakalao pozwala lepiej zrozumie\u0107 g\u0142\u0119bok\u0105 transformacj\u0119, jak\u0105 przesz\u0142o hiszpa\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo w latach 80. i 90. Poniewa\u017c im lepiej rozumiesz kultur\u0119 danego kraju, tym \u0142atwiej przychodzi Ci nauka j\u0119zyka i naturalna komunikacja z jego mieszka\u0144cami.<\/p>\n Ruta del Bakalao by\u0142a jednym z najwa\u017cniejszych, najbardziej innowacyjnych, a zarazem najbardziej kontrowersyjnych ruch\u00f3w m\u0142odzie\u017cowych w najnowszej historii Hiszpanii. Narodzi\u0142a si\u0119 wok\u00f3\u0142 muzyki, kreatywno\u015bci i pragnienia wolno\u015bci pokolenia poszukuj\u0105cego nowych form ekspresji. W swoich najlepszych latach Walencja sta\u0142a si\u0119 prawdziwym laboratorium muzycznym, w kt\u00f3rym DJ-e, projektanci, przedsi\u0119biorcy i tysi\u0105ce m\u0142odych ludzi wsp\u00f3lnie tworzyli w\u0142asn\u0105 kultur\u0119. Jednak masowo\u015b\u0107 g\u0142\u0119boko to zjawisko zmieni\u0142a.<\/p>\n Narkotyki, wypadki, ofiary \u015bmiertelne na drogach i ekscesy ostatecznie przy\u0107mi\u0142y bogate dziedzictwo kulturowe tego ruchu. Przez dziesi\u0119ciolecia Ruta kojarzy\u0142a si\u0119 niemal wy\u0142\u0105cznie ze swoj\u0105 mroczn\u0105 stron\u0105. Dzi\u015b patrzy si\u0119 na to zjawisko znacznie szerzej.<\/p>\n Ruta stanowi wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 historii muzyki elektronicznej, projektowania graficznego, kultury m\u0142odzie\u017cowej oraz g\u0142\u0119bokich przemian spo\u0142ecznych, jakie zasz\u0142y w Hiszpanii po upadku dyktatury. Zrozumie\u0107 Rut\u0119 del Bakalao to zrozumie\u0107 epok\u0119, w kt\u00f3rej Hiszpania zmienia\u0142a si\u0119 w zawrotnym tempie. Pokolenie szuka\u0142o nowych brzmie\u0144, nowych do\u015bwiadcze\u0144 i nowych sposob\u00f3w na \u017cycie. Niekt\u00f3re z nich by\u0142y niezwykle tw\u00f3rcze, inne mia\u0142y tragiczne konsekwencje.<\/p>\n I to w\u0142a\u015bnie ta wyj\u0105tkowa mieszanka wolno\u015bci, muzyki, innowacji, eksces\u00f3w i sprzeczno\u015bci<\/b> sprawia, \u017ce Ruta del Bakalao wci\u0105\u017c fascynuje kolejne pokolenia, dziesi\u0119ciolecia po swoim zmierzchu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ruta del Bakalao to ruch muzyczny z Walencji, kt\u00f3ry zrewolucjonizowa\u0142 muzyk\u0119 elektroniczn\u0105 i odmieni\u0142 hiszpa\u0144sk\u0105 kultur\u0119 m\u0142odzie\u017cow\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"default","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[657],"tags":[],"class_list":["post-119330","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultura"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119330","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=119330"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119330\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":119331,"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119330\/revisions\/119331"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=119330"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=119330"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=119330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Muzyka: prawdziwe \u017ar\u00f3d\u0142o fenomenu<\/h2>\n
\n
Sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 nazwa \u201eRuta del Bakalao\u201d?<\/h2>\n
\n
DJ-e, kt\u00f3rzy stworzyli Rut\u0119<\/h2>\n
Chimo Bayo: wielka popkulturowa ikona Ruty del Bakalao<\/h2>\n
\n
Od ruchu undergroundowego do fenomenu masowego<\/h2>\n
Narkotyki i weekendy trwaj\u0105ce po kilka dni<\/h2>\n
Drogi: najtragiczniejsza cz\u0119\u015b\u0107 Ruty<\/h2>\n
Telewizja odkrywa Rut\u0119 del Bakalao<\/h2>\n
Dlaczego sko\u0144czy\u0142a si\u0119 Ruta del Bakalao?<\/h2>\n
\n
Wielkie ikony Ruty del Bakalao<\/h2>\n
\n
12 ciekawostek o Rucie del Bakalao<\/h2>\n
\n
Nauka hiszpa\u0144skiego to tak\u017ce zrozumienie kultury kraju<\/h2>\n
Podsumowanie<\/h2>\n