{"id":22377,"date":"2023-01-04T18:36:19","date_gmt":"2023-01-04T17:36:19","guid":{"rendered":"https:\/\/ihdemu.com\/?p=22377"},"modified":"2026-03-11T11:28:21","modified_gmt":"2026-03-11T10:28:21","slug":"jezyki-hiszpanskie-roznica-miedzy-jezykiem-a-dialektem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/jezyki-hiszpanskie-roznica-miedzy-jezykiem-a-dialektem\/","title":{"rendered":"J\u0119zyki Hiszpa\u0144skie R\u00f3\u017cnica Mi\u0119dzy J\u0119zykiem A Dialektem"},"content":{"rendered":"

Hiszpa\u0144ski, roz\u0142o\u017cony na rozleg\u0142ym i bogatym obszarze geograficznym, nie jest jednolity, lecz zr\u00f3\u017cnicowany. Ta okoliczno\u015b\u0107 rodzi pytanie w nauczaniu j\u0119zyk\u00f3w.<\/p>\n

R\u00f3\u017cne modalno\u015bci j\u0119zyka hiszpa\u0144skiego s\u0105 podzielone na dialekty i mowy.Na pocz\u0105tek musimy zacz\u0105\u0107 od rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy j\u0119zykiem, dialektem<\/strong> i mow\u0105<\/strong>.<\/p>\n

J\u0119zyk nazywany jest kodem i jednolitym systemem, kt\u00f3ry ma oficjalne i spo\u0142eczne uznanie, odpowiadaj\u0105cy mu presti\u017c. Zawiera s\u0142ownik, gramatyk\u0119 i ortografi\u0119.<\/p>\n

Z drugiej strony dialekt definiowany jest jako podsystem j\u0119zyka, kt\u00f3rym pos\u0142uguje si\u0119 spo\u0142eczno\u015b\u0107 osiad\u0142a na danym terytorium, kt\u00f3ry kontrastuje z innymi podsystemami. Wreszcie j\u0119zykowa manifestacja bardzo ograniczonej grupy lub miejsca nazywa si\u0119 mow\u0105.<\/p>\n

Na naszych kursach hiszpa\u0144skiego<\/a> b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 pozna\u0107 wszystkie r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy j\u0119zykiem a dialektem oraz wszystkie niuanse, kt\u00f3re istniej\u0105 w \u015bwiecie latynoskim.<\/p>\n

Kwestia modelu j\u0119zyka pojawia si\u0119 przede wszystkim na poziomie dialektu. Wyb\u00f3r tego modelu j\u0119zykowego b\u0119dzie si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 w zale\u017cno\u015bci od powod\u00f3w nauki. Nazywa si\u0119 to abstrakcj\u0105 i uproszczeniem j\u0119zyka, aby by\u0142 wzorowy. Poszukiwanie<\/strong> modelu prototypowego<\/strong> mo\u017cna przeprowadzi\u0107 poprzez zbie\u017cno\u015b\u0107 dw\u00f3ch parametr\u00f3w: geograficznego i spo\u0142ecznego<\/strong>. W ten spos\u00f3b oferowane s\u0105 trzy mo\u017cliwo\u015bci:<\/p>\n

Model kastylijski:<\/h3>\n

cieszy si\u0119 presti\u017cem w Hiszpanii i poza ni\u0105 i jest zgodny z norm\u0105 akademick\u0105<\/p>\n

Model najbli\u017cszy:<\/h3>\n

w wielu miejscach odleg\u0142ych od Hiszpanii wybiera si\u0119 model, kt\u00f3ry jest bli\u017cszy geograficznie, poniewa\u017c jest bardziej zgodny z zainteresowaniami uczni\u00f3w.<\/p>\n

Model og\u00f3lny:<\/h3>\n

inn\u0105 opcj\u0105 jest poszukiwanie modelu j\u0119zyka hiszpa\u0144skiego, kt\u00f3ry jest jak najbardziej og\u00f3lny. Chodzi\u0142oby o nauczanie j\u0119zyka hiszpa\u0144skiego, w kt\u00f3rym \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 odmiany hiszpa\u0144skoj\u0119zycznego \u015bwiata.<\/p>\n

Model powinien by\u0107 kultowy i gromadzi\u0107 wsp\u00f3lne i cz\u0119ste elementy, aby by\u0142 u\u017cyteczny i odpowiedni w wi\u0119kszo\u015bci sytuacji komunikacyjnych. Podobnie, bez wzgl\u0119du na wybran\u0105 opcj\u0119, podczas zajmowania si\u0119 ni\u0105 nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 potrzeby i zainteresowania grupy docelowej.<\/p>\n

\"Instituto<\/p>\n

Niekt\u00f3re r\u00f3\u017cnice, kt\u00f3re mo\u017cemy znale\u017a\u0107, gdy mamy do czynienia z obydwoma terminami, polegaj\u0105 na rozr\u00f3\u017cnieniu form adresu w j\u0119zyku hiszpa\u0144skim. Du\u017ca r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 form istniej\u0105cych w \u015bwiecie hiszpa\u0144skoj\u0119zycznym sprawia, \u017ce \u200b\u200bw przypadku hipotetycznej klasy Nauczania j\u0119zyka hiszpa\u0144skiego dla obcokrajowc\u00f3w (ELE), nauczyciel dostosowuje materia\u0142y dydaktyczne i udziela wskaz\u00f3wek w celu zidentyfikowania czynnik\u00f3w, kt\u00f3re determinuj\u0105 wyb\u00f3r w taki czy inny spos\u00f3b w ka\u017cdej sytuacji komunikacyjnej.<\/p>\n

Formy adresowe s\u0105 bardzo zr\u00f3\u017cnicowane gramatycznie i wa\u017cne jest, aby pracowa\u0107 nad nimi zar\u00f3wno w interakcji ustnej, jak i w wypowiedziach pisemnych. G\u0142\u00f3wne trudno\u015bci w jego nauczaniu wynikaj\u0105 ze zr\u00f3\u017cnicowania form i zastosowa\u0144 oraz subtelnych r\u00f3\u017cnic w warunkach u\u017cywania w zale\u017cno\u015bci od obszaru dialektalnego, relacji mi\u0119dzy m\u00f3wi\u0105cymi i ich statusu spo\u0142ecznego.<\/p>\n

Wykorzystywanie formy \u201eustedes\u201d przed form\u0105 na \u201evosotros\u201d, voseo i dystrybucja jego wariant\u00f3w zaimkowych i werbalnych to najistotniejsze elementy w badaniu form w klasie ELE. Z og\u00f3lnego punktu widzenia, u\u017cycie \u201eusted\u201d w por\u00f3wnaniu z u\u017cyciem \u201et\u00fa\u201d jest wi\u0119kszo\u015bci\u0105 w \u015bwiecie latynoskim, poniewa\u017c jest to forma u\u017cywana w Ameryce, Wyspach Kanaryjskich i zachodniej Andaluzji.<\/p>\n

W nauczaniu j\u0119zyka hiszpa\u0144skiego jako j\u0119zyka obcego nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 geograficzne rozmieszczenie s\u0142\u00f3w \u201eusted\u201d, \u201evos\u201d i \u201evosotros\u201d.<\/strong> Tak wi\u0119c, kiedy naucza si\u0119 tego niuansu, nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce wy\u0142\u0105czne u\u017cycie s\u0142owa \u201eustedes\u201d (i wynikaj\u0105ca z niego neutralizacja w zastosowaniu) jest typowe dla hiszpa\u0144skiego w Ameryce \u0141aci\u0144skiej i pokazuje wzorce r\u00f3\u017cnicowania mi\u0119dzy \u201et\u00fa\u201d a \u201evosotros\u201d.<\/p>\n

W przypadku nauczania j\u0119zyka hiszpa\u0144skiego z perspektywy ameryka\u0144skiej nacisk zostanie po\u0142o\u017cony na u\u017cycie \u201eustedes\u201d w por\u00f3wnaniu do \u201et\u00fa\/vosotros\u201d hiszpa\u0144skiego z P\u00f3\u0142wyspu Iberyjskiego. Przez pewien czas uwa\u017cana by\u0142a b\u0142\u0119dnie za cech\u0119 marginaln\u0105 lub napi\u0119tnowan\u0105.<\/p>\n

Forma ta jednak cieszy si\u0119 du\u017c\u0105 \u017cywotno\u015bci\u0105. Obecnie dominuje w Ameryce Po\u0142udniowej, zw\u0142aszcza w Argentynie, Urugwaju i Paragwaju, i jest coraz popularniejsza. Inne kraje, w kt\u00f3rych znajdujemy voseo to mi\u0119dzy innymi Chile, Gwatemala, Honduras, Nikaragua i Kostaryka.<\/p>\n

Do geograficznego rozr\u00f3\u017cnienia w formach stosowania dodaje si\u0119 zr\u00f3\u017cnicowanie u\u017cycia w zale\u017cno\u015bci od relacji mi\u0119dzy rozm\u00f3wcami:<\/p>\n

Znajomo\u015b\u0107\/szacunek<\/h3>\n

Zwi\u0105zek mi\u0119dzy r\u00f3wno\u015bci\u0105\/asymetri\u0105.<\/h3>\n

Sta\u0142e traktowanie w ka\u017cdej sytuacji\/zmianie kontekstu<\/h3>\n

\"Instituto<\/p>\n

Jako pospolite wyja\u015bnienie mo\u017cemy zatem powiedzie\u0107, \u017ce j\u0119zyk jest uwa\u017cany za zbi\u00f3r znak\u00f3w<\/strong>, gdy ma bogaty leksykon z terminologi\u0105 naukow\u0105 i techniczn\u0105.<\/strong> Ponadto jego zastosowanie jest zakorzenione w kulturze. Z drugiej strony jest uwa\u017cany za dialekt<\/strong>, gdy ma tylko wiejski, znajomy, potoczny, pospolity leksykon<\/strong>. J\u0119zyk jest specyficzny dla kraju, podczas gdy dialekt jest specyficzny dla regionu. J\u0119zyk ma ustandaryzowane formy pisane, a dialekt istnieje g\u0142\u00f3wnie ustnie.<\/p>\n

Ta kontrowersja zawsze budzi\u0142a wiele w\u0105tpliwo\u015bci w\u015br\u00f3d filolog\u00f3w i j\u0119zykoznawc\u00f3w. G\u0142\u00f3wnym powodem jest trudno\u015b\u0107 w ustaleniu granic mi\u0119dzy tymi dwoma terminami… Kiedy dialekt staje si\u0119 j\u0119zykiem? Ile dialekt\u00f3w mo\u017ce mie\u0107 j\u0119zyk?Oto niekt\u00f3re z pojawiaj\u0105cych si\u0119 pyta\u0144.<\/p>\n

Odpowied\u017a brzmi, \u017ce j\u0119zyk<\/strong> mo\u017ce sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z kilku dialekt\u00f3w<\/strong>, poniewa\u017c chocia\u017c j\u0119zyki maj\u0105 swoje w\u0142asne cechy, kt\u00f3re je od siebie odr\u00f3\u017cniaj\u0105, dialekty nie prezentuj\u0105 r\u00f3\u017cnic, kt\u00f3re uniemo\u017cliwiaj\u0105 komunikacj\u0119. Ponadto standaryzacja j\u0119zykowa jest obecna tylko w j\u0119zyku.<\/p>\n

Wreszcie, j\u0119zykami<\/strong> pos\u0142uguje si\u0119 du\u017ca liczba os\u00f3b<\/strong>, w przeciwie\u0144stwie do dialekt\u00f3w<\/strong>, kt\u00f3rymi zwykle pos\u0142uguje si\u0119 ograniczona liczba u\u017cytkownik\u00f3w na niewielkim obszarze geograficznym.<\/strong><\/p>\n

Je\u015bli o nas chodzi, nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce j\u0119zyk hiszpa\u0144ski by\u0142 dialektem, zanim sam sta\u0142 si\u0119 j\u0119zykiem. Pytanie, ile j\u0119zyk\u00f3w jest w Hiszpanii, wzbudzi kontrowersje, poniewa\u017c niekt\u00f3rzy powiedz\u0105, \u017ce cztery (hiszpa\u0144ski, galicyjski, baskijski i katalo\u0144ski), pi\u0119\u0107 dla tych, kt\u00f3rzy dodadz\u0105 walencki i b\u0119d\u0105 tacy, kt\u00f3rzy r\u00f3wnie\u017c wska\u017c\u0105 mi\u0119dzy innymi na Baleary, Estremadur\u0119 czy Wyspy Kanaryjskie.<\/p>\n

Inni natomiast powiedz\u0105, \u017ce opr\u00f3cz hiszpa\u0144skiego, kt\u00f3ry jest jednym z dialekt\u00f3w zrodzonych z \u0142aciny, reszta to dialekty i mowy.<\/p>\n

Hiszpa\u0144ska Konstytucja nie pomaga rozwia\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, poniewa\u017c w tek\u015bcie ustawy zasadniczej stwierdza jedynie w trzecim artykule, \u017ce \u201ekastylijski jest oficjalnym hiszpa\u0144skim j\u0119zykiem pa\u0144stwa.<\/p>\n

Wszyscy Hiszpanie maj\u0105 obowi\u0105zek go zna\u0107 i prawo go u\u017cywa\u0107\u201d oraz \u017ce \u201epozosta\u0142e j\u0119zyki hiszpa\u0144skie b\u0119d\u0105 r\u00f3wnie\u017c urz\u0119dowe w odpowiednich wsp\u00f3lnotach autonomicznych zgodnie z ich statutami\u201d. Innymi s\u0142owy, Konstytucja z 1978 r. gwarantuje istnienie kilku j\u0119zyk\u00f3w, ale nie precyzuje, ile ich jest.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy kiedykolwiek zastanawia\u0142e\u015b si\u0119 nad r\u00f3\u017cnic\u0105 mi\u0119dzy j\u0119zykiem hiszpa\u0144skim a jego dialektami na P\u00f3\u0142wyspie Iberyjskim i w Ameryce Po\u0142udniowej? Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej!<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":23996,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"default","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"default","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[659],"tags":[],"class_list":["post-22377","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jezyk"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22377","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22377"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22377\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":110219,"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22377\/revisions\/110219"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23996"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22377"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22377"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ihdemu.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22377"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}